Search
Imaginary friend

با دوستان تخیلی کودک چگونه برخورد کنیم؟

Imaginary friend

زندگی با مهمان های نامرئی

حدود 65 درصد کودکان در سنین بین 3 تا 6 سال در حالی که شخصیتشان در حال شکل گیری است، دارای دوستان خیالی هستند. معمولا در این سن، مرزی بین دنیای فانتزی و واقعی وجود ندارد و دختران بیش از پسران، درگیر این دوستان هستند. داشتن دوست خیالی می تواند نتیجه ذهن خلاق و کنجکاو کودک باشد که در تصورات خود با او زندگی می کند، حرف می زند، غذا می خورد، بازی می کند و… این حالت به خصوص در تک فرزندها بیشتر نمود پیدا می کند.

در سنین ۲ تا ۵ سالگی بازی کردن به دلیل فرایند رشد استعدادها و توانایی های کودک به میزان زیادی اهمیت دارد. به قول
پیاژه این دوران در واقع کلید اصلی کشف دنیای اطراف کودک است که توسط آن شخصیت کودک رشد می کند. در همین سال هاست که او یاد می گیرد خودش را کنترل کرده و کمتر به والدین و دیگران تکیه کند. او می خواهد مستقل باشد و روی پای خودش بایستد و یاد می گیرد که چگونه خودش را در مواقع هیجان، ترس و عصبانیت آرام کند بنابراین طبیعی است که در این سنین بیشتر شاهد ارتباط او با یک دوست خیالی باشیم. شخصیت این دوستان خیالی می تواند از کتاب داستان یا حتی یک اسباب بازی با ویژگی های انسانی گرفته شده یا کاملا زاده تخیل کودک باشد.

دوستان خیالی گاهی اعتماد به نفس را افزایش می‌دهند

داشتن دوست خیالی می‌تواند باعث رشد روابط عاطفی و اجتماعی کودک شود٬ البته تا زمانی که تعاملات کودک را با دنیای مجازی محدود نکند.
معمولا در این رابطه دوستانه به دلیل اینکه خود کودک٬ کنترل بیشتری بر امور دارد٬ احساس اعتماد به نفس بیشتری می‌کند.
همچنین به دلیل گفتگویی که با دوست ساخته ذهنش دارد٬ بر دایره لغاتش می‌افزاید.
گاهش حتی بودن این دوست خیالی موجب مقابله با ترس یا به دست آوردن حس صلاحیت٬ امنیت و آسایش بیشتر او می‌شود٬ مثلا کودکی که از وجود یه هیولا در زیر تختش می‌ترسد به دوستش می‌گوید: ‌‌«نترس زیر تخت چیزی نیست» و به این گونه بر ترس خود غلبه می‌کند.

نحوه رفتار با دوست خیالی شبیه والدین است

رفتاری که کودک هنگام بازی با اسباب هایش از خود نشان می‌دهد
شبیه رابطه و رفتاری است که والدینش با خود او دارند. او در قالب پدر یا مادر با اسباب بازی اش برخورد و رفتار می‌کند اما زمانی که دوست او ساخته ذهنش باشد، تمایل به تصور رابطه برابری شبیه به یک دوست واقعی دارد.

البته گاهی هم رفتار کودک با دوست خیالی می تواند نتیجه برخورد والدین
با او باشد؛ مثلا اگر میبینید که کودک مدام دوست خیالی اش را سرزنش کند این مساله می‌تواند به دلیل رفتار بیش از حد سختگیرانه والدین با کودک باشد.
معمولا خانواده های سختگیر، فرزندانی مضطرب، خجالتی، کم‌جرات، وسواسی، گوشه گیر، پرخاشگر و گاهی ضداجتماعی خواهند داشت.

چه وقت به روانپزشک مراجعه کنیم؟

هرچند با افزایش سن کودک، دوستان خیالی در نهایت ناپدید می‌شوند اما اگر یک کودک همچنان با رفتن به مدرسه، به داشتن دوست خیالی خود اصرار داشت، در این صورت لازم است که مداخله جدی پزشک صورت بگیرد و کودک نزد مشاور و روان کودک ارجاع شود تا مداخلات موثر انجام شود.

چه وقت این رابطه دوستانه می‌تواند نگران کننده باشد؟

هرچند به طور کلی اعتقاد بر این است که با بزرگ تر شدن کودکان و ورودشان به مدرسه دیگر دوست خیالی نداشته باشند اما برخی تحقیقات نشان می‌دهد که نزدیک به یک/سوم آنها همچنان تا سن ۷ سالگی به بازی با دوستان خیالی خود سرگرمند.
به مرور زمان که کودک بزرگتر می‌شود و تفکراتش شکل منظم تری پیدا می کند، بیشتر با دنیای واقعی پیرامون خود آشنا می‌شود و این دوستی کمرنگتر شده و از بین می‌رود.
بنابراین همه کودکان در یک سطح سنی یک دوست خیالی البته با شدت متفاوت دارند. با این حال به والدین توصیه می‌شود به این موضوع پر و بال ندهند یا به عنوان تابو با آن برخورد نکنند. فقط زمانی نگران شوید که بیشترین زمان کودک صرف بازی با این دوست خیالی شود، از تعامل با کودکان همسن و سال خود امتناع کند، تعامل معنا داری با آنها نداشته باشد و ترجیح دهد به طور انحصاری با دوست خیالی‌اش بازی کند. چراکه این رفتار کودک، می‌تواند نشان دهنده وجود یک مشکل باشد.
زمانی که کودک با دوست واقعی خود بازی می‌کند والدین نظارت بیشتری بر رفتارهای آنها دارند و اگر رفتار نامناسبی از آنها سر بزند می‌توانند سمت و سوی بازی را تغییر دهند ولی وقتی کودک مثلا با دوست خیالی خود درخصوص مسائل جنسی گفت وگو می‌کند عملا نمی‌توان نظارتی بر گفتار و رفتار او داشت. در چنین مواردی، ممکن است کودک این دوست را سپری برای سرزنش سوءرفتارهایی که از او سر می‌زند، بکند و بگوید که دوست خیالی اش باعث شده این رفتار را انجام دهد، بنابراین اگر دوست خیالی، کودک را کنترل و به انجام کارهای خلاف میلش وادار کند یا اگر او، از دوست خیالی اش بترسد، والدین باید نگران کودکشان شوند.

آیا داشتن دوست خیالی نشانه تنهایی کودک است؟

برخی از پدر و مادرها نگران این موضوع هستند که مبادا داشتن دوست نامرئی، نشانه تنهایی و غمگین بودن کودکشان باشد. البته تا زمانی که این رابطه مانع تعامل کودک و منزوی شدن و قطع ارتباط او از دنیای واقع نشود، مشکلی وجود ندارد و جزو روند تکامل طبیعی کودک به شمار میرود؛ در غیر این صورت شدت یافتن این رفتار، به خصوص در کودکان تک فرزند می‌تواند نشانه تنهایی، اضطراب، استرس و حتی گاهی افسردگی در کودک باشد.

از روش جایگزینی مثبت کمک بگیرید

معمولا واکنش جدی والدین نسبت به دوست خیالی کودکشان، میزان وابستگی او را بیشتر می‌کند. به همین دلیل رفتار مناسب والدین از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. در این صورت ارتباط کودک با این دوست خیالی بیش از حد پرورش نمی‌یابد و کودک می‌تواند این دوران را به خوبی طی کند. درواقع بی اعتنایی شما به حضور این دوست باعث می شود کودک به مرور زمان، روابطش را با دوست خیالی خود کمرنگ‌تر کند.
از این رو روانشناسان به والدین توصی می‌کنند زمانی که کودک در مرحله اول از دوست خیالی اش که حتی نامی برای او انتخاب کرده و در بیشتر مواقع، جنسیت آن را نیز مشخص می‌کند که مثلا دوستم دختر است یا پسر! حرفی می زند، واکنش خاصی از خود نشان ندهند، اما اگر کودک با دوست ساخته ذهنش رابطه عمیقی برقرار کرده بود، لازم است با او در این باره صحبت کنید که همه بچه‌ها در این سن ممکن است دوست خیالی داشته باشند.
در این شرایط بهتر است ارتباط مثبتی با کودک برقرار کنید و ارتباطات عاطفی و تعاملات بیشتری داشته باشید. با توجه به اشتغالتان، زمان بیشتری را صرف بودن با فرزندتان بکنید و ساعات بیشتری را به بازی با او اختصاص دهید. علاوه بر این، حتما با روش جایگزین مثبت و تشویق کودک به بازی با اسباب بازی های متنوع و هوشمند که می تواند کمک کننده باشد، ذهن او را از این مساله دور کنید. تنوع در نوع بازی با کودکان و حتی اسباب بازی آنها و هدایتشان به سمت استفاده از اسباب بازی های هوشمند باعث می‌شود کودک وقت کمتری را صرف بازی با دوست خیالی اش کند و کمتر گفتارهای خصوصی با او داشته باشد٬ در نتیجه تعامل بیشتری با همسالان خود پیدا می‌کند.

دکتر پریناز بنیسی - دانشنامه پزشکی



2 thoughts on “با دوستان تخیلی کودک چگونه برخورد کنیم؟

  1. فاطمه

    با سلام دختر 22ماهه ای دارم که به مدت 2 ماه است با تصورات ذهنی خود درگیر است ظاهرا به ما نگاه میکند اما در ذهن خود یا در حال دعوا کردن هست با با تصورات خود میخنندد.وقتی او را صدا میکنیم یا کاری از او میخواهم بلافاصله جواب میدهد و از آن حالت بیرون می آید .اگر بچه با خود حرف میزد یا بازی میکرد نگران نبودم الان روزی بیش از 10 بار این حالت میشود و بسیار نگران هستم لطفا مرا راهنمایی کنیدلازم به ذکر است که بچه به مدت 17ماه شربت نوتریبیل استفاده میکرد و الان ترک کرده است

    Reply
    1. مصطفی Post author

      بدون معاینه نمیشه نظر داد
      شما باید به یک متخصص و مشاور کودک مراجعه کنید و مشکل فرزندتون رو براش شرح بدید

      Reply

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*