Search
داروساز دختر

داروساز هفت ستاره از نگاه سازمان بهداشت جهانی

داروساز دختر

» داروساز هفت ستاره «

سازمان بهداشــت جهانی در گزارش گروه مشاوره درمورد آماده ســازی داروساز آینده (برگزار شده در ونکوور کانادا، سال ۱۹۹۷) هفت ویژگی برای داروسازان  تعریف کرده که به عنوان حداقل انتظارات معمول سیستم مراقبت سلامت جامعه جهانی از داروساز باید در نظر گرفته شود.
داروسازی می تواند نقش موثری در سیســتم مراقبت داشته باشد که دارای همه این ویژگی ها بوده و به اصطلاح «داروساز هفت ستاره» باشد. نقش ها و مسوولیت های تعریف شده در این گزارش عبارتند از:

1. » Care Giver

«ارائه خدمات مراقبی اولين وظيفه يك داروساز است. خدماتی كه داروساز ارائه می دهد می تواند در زمينه های كلينيكی، فنی، تحليلی و تنظيمی باشد.
به هرحال آنچه مهم است توانايی داروساز در برقراری ارتباط با افراد و گروه هاست. داروساز بايد بتواند فعاليت های شغلی خود را  با اهداف ديگر بخش های مراقبتی و همچنين ديگر داروسازان همسو كند و خدمات را با بالاترين كيفيت به جامعه ارائه كند.»

در توضيح مطلب بالا می توان گفت از يك فارغ التحصيل داروسازی انتظار می رود از مهارت های دارويی و درمانی خود برای ارائه خدمات مراقبتی با بهترين كيفيت در دو گام استفاده كند.
گام اول برقراری ارتباط مستقيم با بيماران و ارائه خدمات مراقبتی در بالين بيمار يا ارائه خدمات دارويی مستقيم به بيماران بوده و گام دوم  استفاده از مهارت های علمی و فردی و شركت در فعاليت های پژوهشی، تحليلی و تكنولوژيكی با هدف حفظ يا بهبود كيفيت زندگی بيماران است.
داروساز بايد بتواند با ارائه آموزش، اطلاعات و توصيه های لازم به ساير افراد كادر پزشكی در حفظ روند منطقی درمان بيماران و ارتقای سطح سلامتی جامعه نقش موثری بازی كند.

2. » Decision-Maker

«استفاده مناسب، موثر و منطقی از منابعی مانند اشخاص، داروها، مواد شيميايی، وسايل، فرايندها و  روش ها يكی از مهارت های اساسی داروساز است. دستيابی به اين هدف نيازمند كسب توانايی ارزيابی، طراحی و تصميم گيری درباره  فرايندهای موثر در آن است.»

در توضيح اين ويژگی می توان گفت از داروساز انتظار می رود درباره مهارت های اصلی حرفه داروسازی شامل علوم زيستی، علوم رفتاری، داروسازی صنعتی، داروسازی اجتماعی و داروسازی بالينی آگاهی های لازم را داشته باشد. همچنين يك داروساز بايد با داشتن توانايی جست وجوی علمی صحيح و موثر برای يافتن اطلاعات خام، توانايی تحليل علمی و درست داده ها  و توانايی طراحی فرايندهای ضروری برای رسيدن به اهداف را داشته باشد.

داروساز مرد

3. » Manager

«داروساز بايد توانايی مديريت موثر منابع اعم از منابع انسانی، فيزيكی، مالی و همچنين اطلاعات را داشته  باشد. گذشته از آن بايد قادر به مديريت شدن از طرف ديگران نيز باشد؛ چه به عنوان كسی كه استخدام شده  و چه به عنوان يكی از اعضای تيم درمان.
نكته مهم تر آن است كه اطلاعات و تكنولوژی مربوط به آن مسووليت بزرگی را از جهت در اختيار گذاشتن اين اطلاعات درباره داروها و محصولات وابسته به آنها متوجه شخص داروساز م یكند.»

در توضيح اين بخش، گذشته از نكات مربوط به مديريت منابع انسانی و مالی اشاره به بحث مديريت اطلاعات خصوصا در دنيای امروز مسووليت بسيار سنگينی را بر دوش داروسازان گذاشته است.
در واقع جلوگيری از دسترسی به اطلاعاتی كه می توانند از طرف افراد سودجو، ناآگاه و… مورد سوء استفاده قرار بگيرند و سلامت افراد و حتی جامعه را تهديد كنند، ازجمله مسووليت های يك داروساز است.
همچنين مديريت منابع اطلاعاتی و جلوگيری از ارائه بی دليل  اطلاعات به كسانی كه در موقعيت استفاده صحيح از آنها نيستند.
از طرف ديگر يك داروساز علاوه بر داشتن توانايی مديريت، بايد توانايی همكاری و كمك به روند توليد خدمات درمانی، محصولات صنعتی و …را در شرايط كار كردن زير نظر مدير ديگری داشته باشد.
به بيان ديگر دارا بودن ويژگی های شخصيتی و توانايی های روحی مديريت شدن هم يكی از ويژگی های ضروری يك داروساز است.

4. » Leader

«هنگام یكه داروساز خود را در يك موقعيت درمانی چندوجهی (برای مثال در يك تيم درمانی) می‌يابد يا در وضعيتی كه تيم پزشكی اعضای كمی دارد يا وقتی كه اصلا كسی وجود ندارد، او موظف است نقش يك راهنما را برای تامين رفاه ديگران به عهده بگيرد.
حس حمايت و دلسوزی در كنار توانايی تصميم گيری، برقرار كردن ارتباط با ديگران و مديريت موثر وقايع از جمله خصوصيات راهنماست.»

در توضيح اين نقش می توان گفت از يك داروساز انتظار می رود در شرايط درمانی ويژه – برای مثال وقتی به عنوان يكی از اعضای تيم درمانی مشغول به كار است يا در شرايطی كه تعداد اعضای حاضر در تيم به دلايلی كم است – بتواند نقش يك مدير و يك رهبر را به طور موثر ايفا كند.
به اين معنی كه گذشته از توانايی تصميم گيری صحيح برای تامين سلامتی و حفظ زندگی افراد تيم، توانايی برقرار كردن ارتباط با آنها، درك موقعيتشان و دلسوزی و همدردی را هم داشته باشد.

داروساز زن

5. »  Life-Long-Learner

«اين روزها برای كار كردن به عنوان يك داروساز، تكيه به آموخته های دوران تحصيل به عنوان همه آنچه بايد دانست امكان پذير نيست.
پذيرفتن ايده، اصول اوليه و تعهد به آموختن برای تمام عمر چيزی است كه بايد در دوران حضور در دانشگاه آموزش داده  شود  و بعد از فارغ التحصيلی و فعاليت به عنوان يك داروساز ادامه پيدا كند. داروسازان بايد بياموزند كه چطور بياموزند.»

در توضيح بايد گفت كه اگرچه هميشه و به خصوص اين روزها، همه شاخه های دانش و تكنولوژی به سرعت در حال رشد بوده و هستند و آموزش آكادميك در محيط دانشگاه می تواند دانشجويان را با پيشرفت های جديد و دانش همان زمان تحصيل آشنا كند، اما بعدا ز خروج از دانشگاه مطالعه و تلاش برای دسترسی به اطلاعات جديد مربوط به رشته تحصيلی كاملا ضروری است.
در اين بين برای دانش آموختگان رشته ای مانند داروسازی، به دليل افت و خيزهای دائمی كه درا طلاعات علمی اثبات شده قبلی اتفاق می افتد و نيز پيشرفت های سريع دانش داروسازی، آموزش مداوم و تلاش بی وقفه برای كسب اطلاعات جديد در مقايسه با بسياری ديگر از رشته های تحصيلی از اهميت بيشتری برخوردار است.
كسی كه قصد فعاليت شغلی درا ين رشته را دارد بايد خود را مكلف و موظف به يادگيری مداوم و تا پايان عمر (دست كم عمر كاری) كند.

6. » Communicator

«داروساز جايگاه ويژه ای در برقراری ارتباط بين پزشك و بيمار دارد. همين جايگاه ضرورت توانايی های علمی و شخصيتی لازم برای برقرار كردن ارتباط موثر با ديگر فعالان تامين سلامتی و كل جامعه را روشن می‌كند. مهارت های شفاهی، غيرشفاهی، شنيداری و نوشتاری از مهم ترين اين توانايی ها هستند.»

در توضيح اين ويژگی می توان گفت كه از داروساز انتظار می رود با داشتن مهارت های لازم برای برقرار كردن ارتباط از راه های مختلف مانند حرف زدن، گوش دادن، نوشتن و …بتواند نقش پل ارتباطی بين پزشكان و ديگر فعالان سلامتی از يك طرف و  بيماران را از طرف ديگر ايفا كند و همچنين نقش موثری در رفع سوء تفاهم ها، كمك به پزشك و كادر درمانی برای درك  و شناخت بهتر وضعيت بيماران  و كمك به بيماران برای درك و پذيرش بهتر فرايند درمانی اعمال شده از سوی پزشك داشته باشد.

7. » Teacher

«هر داروساز به عنوان دستيار، مسوول آموزش و تربيت نسل های آينده داروسازان است. مشاركت در آموزش نه تنها به معنی انتقال دانش و اطلاعات به نسل بعدی  است كه به معنی فراه مكردن زمينه لازم برای آموزش گيرندگان برای دستيابی به دانش جديد و آشنايی با مهارت ها و ظرايف حرفه داروسازی نيز هست.»

گذشته از مراكز آموزشی و دانشگاه ها كه متصديان اصلی تعليم داروسازان جديد هستند، داروسازان فارغ التحصيل كه مشغول به كار در حوزه های مختلف كاری داروخانه، صنعت، تحقيق و … هستند هم نقش و مسووليت مهمی در تربيت و آموزش نسل های بعدی داروسازان دارند.
همان طور كه در متن هم تصريح شده  است، نقش داروسازان مشغول به كار در اين زمينه نه تنها انتقال اطلاعات و دانش به افراد جديد كه مهم تر از آن آشنا كردن اين  افراد با مسائل ظريف و دور از نظر داروسازی نيز هست.
به اين ترتيب به جای اينكه عده زيادی از داروسازان وقت و انرژی خود را برای رسيدن به يك نتيجه واحد كه افراد ديگری هم قبل از آنها آن را دريافته بوده اند تلف كنند، با به اشتراك گذاشتن دانسته ها، راه برای درك و دريافت مسائل جديد و استفاده از نتيجه آن برای كمك به پيشرفت دانش و ابعاد مختلف حرفه داروسازی هموارتر می شود.

18pockgiqlc8kjpg

» شمـا چند  ستاره هستيد ؟ «

بعيد اســت اين روزها بتوان داروسازی را پيدا كرد كه از شرايط شــغلی خودش رضايت داشته باشد و بتواند با اطمينان بگويد كــه از همه توانايی های بالقوه اش و همه آنچــه در دوران طولانی تحصيل در دانشــگاه يادگرفته ، برای ارائه خدماتی كه از او انتظار می رود اســتفاده می‌كند.
بيشتر داروسازان كه موسس و مســوول فنی داروخانه ها  هستند يا در صنعت مشــغول به كار شــده اند در اين مورد اتفاق نظــر دارند كــه زمينه بــرای ارائه خدمات دارويی به جامعه چه به طور مســتقيم (داروسازان داروخانه ها) و چه به طور غيرمستقيم (داروسازان صنعتی) مساعد نيست.
واقعيت اين اســت كــه كمبودهای ســاختاری و قانونی موجود در سيســتم درمانی كشور كه هنوز داروســاز را به عنوان فردی آموزش ديده و دارای قــدرت تصميم گيــری در رونــد درمــان (حتی به عنوان مشــاور) به رســميت نمی شناســند و كوچك ترين اختيار رســمی و قانونی برای اعمال نظر و ايجاد تغيير در نسخ دارويی پزشكان (حتی در صورت مشــاهده خطا) به وی نمی‌دهند از يك طرف و توســعه نيافتگی دانش و صنعت داروسازی كــه مانع از ورود داروســاز به عنــوان يك محقق حرفه ای و يك توليدكننده واقعــی به روند توليد می شــود از طرف ديگر، دو مانع اصلی بر ســر راه جلوه گری علمی و عملی داروســازان در كشــور هستند كه باعث شــده اند داروسازان عملا چه در داروخانه و چه در صنعت وظايفی را بر عهده بگيرند كه هر تكنسينی با داشتن تنها بخشی از تحصيلات و مهارت هــای آنان از پس انجــام آن برمی آيد.

اما همه حقيقت اين نيســت؛ واقعيت ديگر آن است كه كاســتی های نظام درمانی كشور تنها موانع راه داروسازان نيســتند؛ مانع بزرگ تر نه در بيرون كه در درون پنهان شده است.

» بر اســاس تعريف سازمان بهداشــت جهانی، يك داروساز بايد دســت كم هفت ويژگی داشته باشد؛  ويژگی هايی كه می توانند از يك داروساز معمولی تنها با داشــتن يك مدرك تحصيلی، يك داروساز برجســته به نام «داروساز هفت ســتاره» بسازند.

شايد در نگاه اول آشــنايی با اين صفات و مقايسه آنها بــا امكانــات و زمينه هــای كاری موجود در كشــور،  هر داروســازی را متقاعد كند كه داشتن اين ويژگی ها نه تنهــا  كاربردی ندارد كه در نهايت بی اســتفاده ماندن آنها باعث سرخوردگی داروساز هم خواهد شــد.
اما از نگاهــی ديگر بخش بزرگی از ويژگی های برشمرده  ســازمان بهداشت جهانی با موقعيت شــغلی و امكانات دارويــی، درمانی يا وضعيت صنعت داروسازی ارتباط مستقيم ندارند و بيشتر، خصوصيات شخصيتی و توانايی های كلی را مورد توجه قرار داده انــد؛ برای مثال تلاش دائم داروســاز چه در زمان تحصيل و چــه بعد از آن و تا پايان عمر كاری برای آشــنايی با دانش جديد، ويژگی  مهمی اســت كه در هر موقعيت شــغلی و جغرافيايی قابل اجراست.

كمك به آموزش نســل جديد داروســازان، تلاش بــرای ارائه خدمــات درمانی بــا بالاترين كيفيت ممكــن، همكاری و تعامل موثر با ســاير افراد تيم پزشــكی و پرورش مهارت برقراری ارتباط موثر با بيمــاران، همگی ويژگی هايی هســتند كه فارغ از دغدغه ها، نگرانی ها و كمبودهای امروز داروسازان می تــوان برای كســب و ارتقای آنهــا تلاش كرد؛
حيطه ای كه به نظر می رســد داروســازان چندان تمايلی برای قدم گذاشــتن بــه آن ندارند. بدون ترديد دســتيابی داروســازان به جايگاه شــغلی واقعی شان در نظام ســلامت كشور كاری است كه با تلاش فــردی و جمعی همه جامعه داروســازی نه كاملا اما تا اندازه زيادی قابل دســتيابی خواهد بود و قدم اول آن تلاش تك تك داروســازان برای نزديك  شدن به حداقل هايی است كه از آنها انتظار می رود.

شــما به عنوان يك داروساز در حال حاضر چند ستاره هستيد؟ چند ســتاره ديگر می توانيد داشته باشيد؟

دانشنامه پزشکی -  دکتر سارا کریم زاده/ داروساز



3 thoughts on “داروساز هفت ستاره از نگاه سازمان بهداشت جهانی

  1. khaliq.bikzad

    من ازاثررفتارهای نامناصب ازطفولیت و سختی های فراوان وفشارهای روانی دچارفراموشی شده ام لطفادارو ویاطرقه درمان این بیماری رابرایم توصیه نمایند ویاراه را برایم نشان دهید که بیشترنشود. من نیازمندم وازوضعیت بد مالی نمیتوانم به داکترمراجعه نمایم

    Reply
    1. مصطفی Post author

      ممکن هست تعریف فراموشی از نظر شما و پزشکتون متفاوت باشد و این امکان وجود داره چیزی که شما اون رو فراموشی خطاب می‌کنید٬ فقط یک به هم ریختگی ذهنی باشد و نیاز به بررسی و مشاوره رو در رو باشد
      بنده و هیچ شخص دیگری هرگز به صورت اینترنتی مجاز به تجویز دارو برای شما نیست

      Reply

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*