Search
عطاری

عطاری ها باید اصلاح شوند

عطاری

« عطاري ها بايد اصلاح شوند »

ايران همواره به عنوان يکي از ظرفيت هاي عمده گياهان دارويي مطرح اســت اما آمارها نشــان از رونق آن و بخش وابسته آن يعني داروهاي گياهي ندارد.
چندي پيش رئيس موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع از سهم ۶۰ ميليون دلاري ايران از تجارت ۱۰۰ ميليارد دلاري گياهان دارويي در دنيا خبر داده بود.
اين در حالي اســت که ايران با داشــتن ده هزار گونه، از نظر تنوع گياهي در دنيا برتري دارد ولي تا به حال دو هزار گونه گياهي در کشور معرفي شده و مواد موثره ۴۰۰ گونه استخراج شده است.
کارخانه هاي توليد کننده داروهاي گياهي در کنار عطاري ها به عنوان مصرف کنندگان علمي گياهان دارويي مطرح هستند. درباره اوضاع و احوال گياهان دارويي  گويي و داروهاي گياهي با دکتر ميرفخرايي، دبير انجمن توليد کنندگان گياهی دارويی و داروهای گياهی گفت و انجام داده ايم که در ادامه مي خوانيد.

به نظر شما آمارهايي که مسوولان از تجارت گياهان دارويي اعلام مي کنند، درست است؟

بله، فقط كافي است سري به اينترنت بزنید و درباره تجارت میلیون دلاري تنها يک نوع گیاه دارويي به نام آلوئه ورا اطلاعاتي به دست آوريد؛
آن وقت مشخص مي شود كه اين آمارها واقعیت دارند. در واقع گیاهان دارويي از نظر اقتصادي مي توانند تحول بزرگي ايجاد كنند و جا پاي نفت بگذارند.
اخیرا سه درصد هزينه دارو در كشــور به داروهاي گیاهي اختصاص يافته است اين رقم در حدود ۷ سال پیش كه تازه انجمن تاسیس شد سه دهم درصد بود. آن موقع پنج شركت در اين زمینه فعالیت داشــتند اما اكنون اين رقم به بیش از ۲۰ شرکت رسیده است.

گياهان دارويــی در طب نوين چه جايگاهی دارند؟

گیاهان دارويــی و داروهای گیاهی در كشــورهای اروپايی و آمريكايی به ويژه آلمان از جايگاه بســیار بالايی برخوردارند و رويكرد افراد در اين كشورها به داروهای گیاهی، بســیار زياد شده؛
به طوری كه در آمريكا سرمايه گذاری كلانی برای ايجاد فروشگاه های زنجیره ای كه اقدام به عرضه و فروش اين نوع داروها می‌كنند انجام شــده اســت.
اين امر نشــان دهنده اســتقبال مردم از داروهای گیاهی است. تحقیقات نشان داده كه داروهای شــیمیايی اثرات نامطلوبی در مصرف كنندگان به جــای می گذارند؛ به طوریکه اکنون بیش از ۴۰ درصد مردم كشورهای اروپايی به ويژه آلمان رويكردشان به سمت مصرف داروهای گیاهی اســت و در واقع با مصــرف داروهای گیاهی خود را در مقابل اثرات مضر داروهای شیمیايی ايمن می‌كنند.

اما به صورت علمي ثابت شــده که گياهان دارويي هم اگر به صورت نادرســت مصرف شوند عوارض دارند. بله، چنانچه در مصرف داروهاي گیاهي هم زياده  روي شود يا به شكل درست مصرف نشوند، اثرات نا مطلوبي خواهند داشت اما در مقام مقايسه میزان اثرات منفي داروهاي گیاهي در مقابل داروهاي شیمیايي ناچیز است.

عطاری نقاشی

وضعيت گياهان دارويی و داروهای گياهی در نظام سلامت ايران چطور است؟

طبیــب ايرانی می خواهد با دادن يک نســخه بیمار خــود را خوب كند و اين در حالی اســت كه مصرف داروی گیاهی زمانبر اســت. همیشه مصرف داروی گیاهی به بهبود بیمار همراه با ساير داروهای تجويز شده از سوی پزشک معالج كمک می‌كند و حتی در برخی از جراحی ها بیمار می تواند به جای جراحی ای كه همواره با خونريزی همراه است از داروی گیاهی استفاده كند.
اكنون بايد در زمینه مصرف داروهای گیاهــی فرهنگ ســازی كنیم؛ در دانشــكده های علوم پزشكی سعی می شــود تا آموزش های لازم در زمینه گیاهان دارويی و داروهای گیاهی به اطبا داده شــود و حتی واحدی به نام داروهای گیاهی نیز در دانشكده های علوم پزشكی ايجاد شده است و نتیجه اين كوشــش ها به منظور فرهنگ ســازی در جهت اســتفاده از داروهای گیاهی، ايجاد دانشــكده طب سنتی در دانشگاه علوم پزشكی تهران است.
هر يک از اطبا و داروسازان طی دوره ۴ یا ۵ ساله بايد امتیازی برای تمديد پروانه خود داشــته باشند كه اين دوره را برای داروهای گیاهی نیز در اقصی نقاط كشــور با تعامل دانشــگاه های علوم پزشــكی گذاشته ايم تا پزشكان اين دوره ها را گذرانده و امتیاز باز آموزی آن را كسب كنند، ضمن اينكه با عملكرد و نحوه مصرف داروهای گیاهی نیز آشنا می شوند.

نتيجه اين کار از نظر شــما چگونه بوده؟ آيا رويکرد پزشکان نســبت به تجويز داروهاي گياهي تغييري داشته است؟

در واقــع هنوز مثل شــیر بي يال  وكوپال اســت؛ دو واحد درســي براي اين همه اطلاعات واقعا كم است اما  با موفقیت هايي هم همراه بوده. مواردي بوده كه همكاران پزشک حتي داروي گیاهي را كاملا بي فايده فرض م يكردند اما حالا بــراي بیماران خود تجويز م يكنند.
در كل با توجه به اينكه فرهنگ ســازي و ديدن اثرات آن در جامعه فرايند طولاني مدتي است اما بايــد همچنان منتظر باشــیم و در عین حال به تلاش خود براي معرفي بهتر و بیشتر اين محصولات و زمینه ســازي براي تولید و ســاماندهي وضعیت گیاهان داروييا دامه دهیم.

گرايش مردم به استفاده از داروهای گياهی در حال حاضر چگونه است؟ در اثر فرهنگ ســازی های انجام شــده و پاسخگو نبودن برخی از داروهای شیمیايی، امروزه خیلي ها به استفاده از داروهای گیاهی روی آورده اند.

اما امروزه ديده مي شــود که بيشــتر براي درمان بيماري هاي ســاده به داروهاي گياهي روي مي آورند و براي بيماري هاي مزمن و جدي مثل ســرطان ها کمتر به اين درمان ها اعتماد مي کنند؟ بدون شک طب گیاهي توانايي لازم را دارد.
بايد توجه داشت شرط اول درمان، اعتماد است. موارد بسیاري هست كه بیماران سرطاني با قطع داروهاي شیمیايي و تنظیم تغذيه توانسته اند بر بیماري خود غلبه كنند.

صنعت داروســازی ما تا چــه اندازه از طب سنتی و اســلامی که قدمتی طولانی در ايران دارد، استفاده می کند؟

صنعت داروسازی گیاهی ما مقداری مبتنی بر همین اســناد و آثار برجا مانده از دانشمندانی چون بوعلی سیناســت و كاری كه امروزه انجام داده ايم اين است كه از داروهای گیاهی مشــابه كــه در اروپا و آمريكا تهیه شده، الگو برداری كرده ايم؛
البته با علم به اينكه مصرف اين داروها مفید بوده و در خارج از كشور نیز مصرف شده اند؛  به اين ترتیب دبیرخانه شورای مواد طبیعی و داروهای گیاهــی و گیاهان دارويی جهت توسعه و بســط اين صنعت با اجازه معاونت سازمان غذا و دارو از اتلاف وقت و هزينه زياد جلوگیری كرده و موافقت خود را به منظور عرضه اين داروها به بازار اعلام نموده است.

به نظر شــما عطــاري ها رقيبان ســنتي کارخانه هاي داروهاي گياهي هستند ؟

ما بارها تلاش كرده ايم كه با عطاري ها ارتباط برقرار كنیم ولي آنها فكر م يكنند كــه ما مي خواهیم نان آنها را آجر كنیم در صورتي كه اين چنین نیست.
ما معتقديم كه عطاري ها بايد اصلاح شوند و دوره هاي آموزشي لازم را ببینند؛ به دلیلا ينكه با دارو و سلامت مردم ارتباط دارند.

معمولا چه نوع سوءاستفاده هايی در خصوص نحوه تهيه و عرضه داروهــای گياهی به بازار مصرف وجود دارد؟

افراد ســود جو معمولا از حسن شــهرت داروهای گیاهی كه جامعه با آن آشــنا شــده، سوءاستفاده م يكنند و از كشورهای چین و هندوستان داروهای
گیاهی و گیاهان دارويی را بــه صورت قاچاق بدون اينكه شرايط  مناسب را داشــته باشند، وارد كرده و با قیمت های بســیار بالا به مصر فكنندگان عرضه م یكنند كه البته  مســوولان امر نظارت های لازم را انجام می دهند ولي دامنه تقلب وسیع شده و نمونه بارز آن تبلیغات گســترده ای است كه در شبكه های مختلف فارسی زبان ماهواره ای در خصوص اين نوع داروها انجام می شود.
آگاه سازي مردم مبنی بر عدم تهیه اين نوع داروها از شــبكه های ماهواره ای از جمله اقداماتی اســت كه می تواند در كنترل هر چه بهتر و بیشــتر ورود قاچاق داروهای گیاهی و گیاهان دارويی موثر باشد چرا كه نظارت مســوولان به تنهايی پاسخگو نبوده و مــردم نیز بايد آگاهی هــای لازم را در اين زمینه داشته باشــند كه از مجاری قانونی اين نوع داروها را تهیه كنند.

عطاری

با توجه به اينکه در کشورمان انواع گياهان دارويی وجود داشته و کشت می شود آيا نيازی به واردات  اين گياهان احساس می شود؟

در صنعــت داروســازی گیاهی يک حلقــه مفقود شــده وجود دارد چرا كه مصرف كننده گیاه دارويی صاحبان صنايع داروهای گیاهی هستند بدين معنی كه ما نیاز به گیاهی دارويی داريم كه كشــاورز تولید مي‌كند تا بتوانیم داروی گیاهی بسازيم.
ما در تلاشیم تا تولیدكنندگان گیاهان دارويی را با تولیدكنندگان داروهای گیاهی پشــت يک میز نشــانده و بگويیم صنعت داروهای گیاهی بــه چه گیاهانی نیاز دارد تا كشاورزی كه كارش تولید اســت گیاه مورد نظر را تولید كند.
تنها در اين حالت است كه كشاورز می داند چه گیاهی را تولید و كشــت كند تا روی دســتش نمانده و به مصرف كننده واقعی بفروشد.

از سوی مســوولان براي حمايت از گياهان دارويی و داروهای گياهی چه اقداماتي انجام شده است؟

مقام معظم رهبــری به اين نكته اشــاره كردند كه گیاهان دارويــی و داروهای گیاهــی مورد حمايت كافی دولت قرار بگیرند و رياست جمهوری نیز بیمه را مكلف نموده تا طبق دســتور وزير بهداشت،كلیه داروهای گیاهی تحت پوشــش بیمه قرار گیرند كه حمايت مسوولان در اين زمینه در حال اقدام است.

آينده صنعت داروسازی گياهی را چطور می بينيد؟

بدون ترديد آينده اين صنعت تابع سیر تحول زمان است و نمی تواند از آن جدا باشد؛ ما در زمینه گیاهان دارويی و داروهای گیاهی از صفر شــروع كرده ايم و الان به نقطه بالاتری رسیده ايم و پیش بینی م یكنیم تا پايان برنامه پنجم توســعه نیــز حداقل به پنج تا هفت درصد مصرف بازار داروی گیاهی در كل كشور برسیم.

پرونده ویژه گیاهان دارویی - وبسایت دانشنامه پزشکی



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*