Search

چرا بدن ما به کلسيم نیاز دارد؟

Milk_bone_0

» بفرماييد کلسيدارو! «

برای مصرف این ماده معدنــی هزار و یک دلیل وجود دارد؛ از اینکه مصــرف آن باعث جلوگیری از پوکی استخوان می شود تا اینکه با کاهش کلسیم بدن، سلامت استخوان ها تهدید می شود. اصلا بهتر است بگوییم لبنیات می خوریم تا کلســیم دریافت کنیم و ویژگی خاص لبنیات در همین خلاصه می شود؛ تامین کلسیم مورد نیاز بدن.

دریافت کلسیم به قدری ضروری است که در بسیاری موارد، مصرف مکمل های حاوی این ماده معدنی نیز توصیه می شود. این مســاله به ویژه در گروه های خاص مانند زنان باردار، زنان شیرده، کودکان و نوجوانان و سالخوردگان ضروری است. اما به چه دلیل کلسیم تا این حد برای بدن ضروری است؟

این ترکیب معدنی

کلســیم فراوان ترین ماده کانی موجود در بدن انسان اســت. بدن انســان تقریبا یک کیلوگرم کلسیم دارد که البته این میزان در افراد مختلف با اســتخوان بندی متفاوت، فرق دارد. همان طور که می دانید، منبع اصلی ذخیره کلسیم در بدن، استخوان ها و دندان ها هستند، به همین دلیل کمبود آن زمینه ســاز ابتلا به «پوکی استخوان» اســت.
یک درصد از کل کلسیم موجود در بدن، در خارج از این بافت ها یافت می شــود و همین میزان اندک، اعمال حیاتی بســیاری را به عهده دارد که یکــی از مهمترین آنها، تنظیم انقباض و انبســاط ماهیچه ایا ست.

چطور جذب بدن می شود ؟

این ماده معدنی به صورت «یون کلســیم» و از طریق «دیواره روده» جذب می شود. اما نکته حائز اهمیت این است که حداکثر جذب کلسیم زمانی اتفاق می افتد که مصرف آن همراه با مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین D باشــد. به همین دلیل برای جذب بهتر کلســیم، مکمل های ویتامین D ضروری است.
یکی از مشــکلاتی که مانع از جذب کلسیم می شود، مصرف مواد غذایی حاوی برخی ترکیبات همراه با مواد غذایی حاوی کلسیم اســت. در کشور ما به دلیل آنکه زنان کمتر در معرض نور آفتاب قرار داشــته و اتفاقا به کلسیم بیشتر به ویژه پس از دوره یائسگی نیاز دارند، بنابراین بایــد تحت نظر متخصص تغذیه، مکمل های حاوی ویتامین D مصرف کنند.

چرا کلسیم مهم است؟

اشاره کردیم که کلســیم نیاز اصلی بافت استخوانی و دندان هاست. همین نکته کافی اســت تا به ضرورت مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم پی ببریم .اما علاوه بر این وظیفه مهم، کلسیم تاثیرات دیگری نیز در بدن دارد که از آن جمله می توان به مواردی به این شرح اشاره کرد:

قلب و کلســیم: این ماده معدنی تنظیم کننده عملکرد قلب اســت. به همین دلیل اگر در دریافت کلســیم اختلال ایجاد شود، عملکرد قلب نیز دچار مشکل می شــود. در واقع یکی از عوامل  تنظیم  کننده ضربان قلب، کلسیما ست.

اعصاب و کلسیم: تنظیــم حــرکات سیســتم عصبی به عهده کلســیم اســت. به همین دلیل کمبود کلسیم، عملکرد سیستم عصبی را دچار مشکل می کند.

عضله و کلسیم: حرکات بدن یا دقیق تر بگوییم عملکرد عضلات نیز با وجود کلســیم تنظیم می شود. به همین دلیل باید کلسیم کافی به بدن برسد. در غیر این صورت عضلات نمی توانند به خوبی فعالیت کنند. در نتیجه حرکات طبیعی عضلات بدن دچار مشــکل می شود.

استخوان و کلسیم: اشاره کردیم که شاخص ترین محل تجمع کلسیم در بافت استخوانی و دندان هاست. البتــه ناخن و مو نیــز از این مــاده معدنی بی نصیب نیستند.
به همین دلیل کمبود کلسیم می تواند سلامت استخوان ها را تهدید کرده و در بزرگسالی فرد را دچار پوکی استخوان کند. از طرفی کمبود آن روی سلامت دندان ها، مو و ناخن نیز تاثیر منفی می گذارد.

خواب و کلســیم: شــاید این توصیه تغذیه ای را شنیده باشید که نوشــیدن یک لیوان شیر می تواند باعث آرامش و خواب راحت شود. شاید علت اصلی این تاثیر مثبت، کلســیم موجود در شیر است. پژوهش ها نشان می دهد که کلسیم باعث جلوگیری از بی خوابی می شود.

آهن و کلســیم: این دو به همیاری هم با حفظ سلامتب افتا ستخوانی کمک می کنند. کمبود کلسیم مانع از متابولیسم مناســب آهن در بدن می شود. این مساله می تواند باعث بروز کم خونی نیز بشود.

انعقاد خون و کلسیم: از آنجا که در یکی از مراحل انعقاد خون، وجود کلسیم ضروریا ست، به همین دلیل کمبود کلسیم،انعقاد خون را دچارا ختلال می کند.

052213calcium

کمبود کلسیم چه می کند؟

طبیعی اســت با وجود اثرات مثبت کلســیم در بدن، کمبود آن می تواند مشــکلات مختلفی در بدن ایجاد کند.از آنجا که کلســیم به طور مستقیم روی ساختار استخوان ها تاثیر دارد، به همین دلیل کمبود آن باعث ابتلا به بیماری «راشیتیســم» و در میانسالان عامل ایجاد بیماری «استئومالاسی» و در سالخوردگان باعث بروز بیماری «استئوپروز» می شود.
این بیماری ها در اثر کمبود ویتامین D نیز ایجاد می شوند، چون همان طور که اشــاره کردیم، ویتامین D پیش نیاز جذب کلسیم اســت.

بنابراین باید با قرار گرفتن در معرض نور آفتاب و مهمتر از آن استفاده از مکمل‌های حاوی ویتامین D مانعا ز کمبود کلسیم و ابتلا به این بیماری ها شد. یکی از دلایل ایجاد گرفتگی عضلات و در شرایط حاد ایجاد «حالت کزاز» در ماهیچه ها کمبود کلسیم است. اما بارزترین شکل کمبود کلســیم در استخوان ها، به شکل پوکیا ستخوان دیده می شود.

getty_rf_photo_of_calcium_foods

موانع جذب کلسیم

همان طور که مصرف برخی داروهــا اصطلاحا باعث ایجاد تداخل دارویی شــده و همین امر باعث می شود تا هیچ یک از داروها اثر مناســب خود را بر بدن نداشته باشــند، گاهی مصرف برخی خوراکی ها با یکدیگر نیز می تواند تداخل غذایی ایجاد کرده و باعث نقص یا عدم جذب برخی از ترکیبات مفیــد موجود در خوراکی ها شود. البته همزمانی مصرف برخی از داروها یا استفاده از مخدرها مانع از جذب کلسیم می شود. به این نکات دقت کنیم:

1. » مصرف داروهای «دیورتیک» (مدر) دفع کلســیم را افزایش می دهد.

2. » نوشــیدن چای، قهوه و برخی دیگر از خوراکی های کافئین دار مانع از جذب کلسیم می شود.

3. » کشیدن ســیگار یا اعتیاد به ســایر مخدرها باعث جلوگیری از جذب کلسیم می شود.

4. » مصرف مواد غذایی حاوی «اگــزالات» همراه با مواد غذایی حاوی کلسیمب اعث کاهش جذب کلسیم می شود. به همین دلیل کلسیم موجود در «اسفناج» و «چغندر» به خوبی کلسیم موجود در شیر جذب نمی شود. به این دلیل کها ین دو سبزی حاویا گزالات هستند.

5. » «اســید فیتیک» موجود در ســبوس گندم مانع از جذب کلســیم می شــود. البته این مســاله زمانی اثرگذار است که مصرف سبوس گندم یا خوراکی های سبوس دارا ز حد متعادل بیشتر شود.

» منابع کلسیم «

اصلی ترین منبع کلسیم، انواع لبنیات به ویژه ماست و شیر است. اما خوراکی های دیگر نیز با درصدهای متفاوتی حاوی کلسیم هستند. میزان نیاز روزانه به این ماده معدنی بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی گرم است. از منابع دیگر حاوی کلسیم می توان به مواردی به این شرح اشاره کرد:

منابع کلسیم

مقدار کلسیوم مورد نیاز بدن در سنین مختلف

calcium-info-graphic

دانشنامه پزشکی



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*