premenstrual syndrome

سندروم پیش از قاعدگی

 

» کابوس پیش از قاعدگی «

عصبانیت و تحریک پذیری، بیقراری، تورم بدن، گریه های بی دلیل و تغییر ناگهانی خلق و خو از جمله علائمی هســتند که بعضی خانم ها در دوران قبل از قاعدگی از ســر می گذرانند.
گاهی اوقات و برای بعضی از خانم ها ناراحتی های چند روز قبل از قاعدگی نه تنها دســت کمی از درد و ســایر علائم خود قاعدگی ندارد که حتی آزاردهنده تر هم هست.

اگر شــما هم می خواهید بدانید چطور می شود از شر این علائم خلاص شد یا دســت کم آنها را کاهش داد و از چه داروهایی می توان برای کم کردن آنها استفاده کرد، خواندن این مطلب را از دست ندهید.

PMS دقیقا چیست؟

PMS ٬(Premenstural Syndrom) یا سندرم پیش قاعدگی به مجموعه ای از علائــم جســمی، عاطفی، روحــی و خلقی گفته می شــود که بعــد از فرایند تخمک گذاری در خانم ها اتفاق می افتد و معمولا با شــروع خونریزی ماهانه پایان خو، تحریک پذیری، افسردگی، گریه، حساسیت بیش از حد ، می یابد. تغییر خلق و خو و عصبانیت، از مهم ترین علائم روحی و احساس خستگی، تغییر ناگهانی خلق و تورم، حساســیت سینه ها، جوش های پوستی و افزایش اشتها از شایع ترین علائم جسمی PMS هستند.

شکل شــدیدتر PMS که به نام PMDD(Premenstural Dysphoria Disorder شناخته می شــود، در تعداد کمتری از خانم ها وجود دارد؛ مشکلی که به دلیل داشــتن علائم شدید و غیرمعمول باعث ناتوانی در انجام فعالیت های روزانه و حتی گاهی بستری شدن بیمار می شود.

PMS چقدر شایع است؟

برآورد شده که حدود ۸۰ درصد از خانم ها در طول زندگی علائم مختلفی از PMS را تجربــه می کنند، این علائــم در ۲۰ – ۳۰ درصد از خانم ها جدی تر اســت و چیزی در حدود ۲ تا ۳ درصد از خانم ها دچار علائم PMDD یا فرم شدید PMS مي شوند.

تاریخچه PMS

اگر چه علائم PMS حتی در یونان باســتان هم شــناخته شده بودند اما این ســندرم تا سال ۱۹۳۱ به طور رسمی و علمی تشخیص داده نشده بود.
اصطلاح PMS در سال ۱۹۵۳ برای نامگذاری این سندرم انتخاب شد

چه چیزی باعث بروز PMS می‌شود؟

عواملی مثل علائم متعدد، مشکل بودن تشــخیص قطعی و بروز در همه انواع شخصیت ها باعث شده اند که دلیل واقعی بروز این سندرم ناشناخته باقی بماند. اگرچــه نظریه های مختلفی برای توضیح علت بــروز این علائم ارائه شده اســت اما هیچکدام از این نظریه ها کاملا اثبات نشــده اند و شــاید به همین دلیل هنوز درمان اختصاصی هم برای این ســندرم وجود ندارد. بعضی از نظریه ها معتقدند که افزایش هورمون های جنســی بر ترشح واسطه های شیمیایی در مغز اثر گذاشــته و باعث تغییرات بارز خلق و خو می شود؛ اگر چه این نظریه هم هنوز اثبات نشده است.

PMS چه علائمی دارد؟

اگرچه علائمی که به سندرم پیش قاعدگی نسبت داده می شوند متفاوت و متغیرهستند و حتی گاهی علائمی که در یک فرد در دوره های متفاوت بروز می‌کند هم یکسان نیستند٬ اما به طور کل می‌توان گفت PMS شامل این علائم است:

علائم روحی: عصبانیت و تحریک پذیری، احساس آزردگی و تنش روانی، افسردگی، گریه و تغییر ناگهانی و غیرقابل پیش بینی خلق و خو.
علائم جسمی: احســاس خســتگی، تورم بدن، افزایش محسوس وزن، دردناک شــدن سینه ها، جوش پوســتی، کم خوابی یا پرخوابی و افزایش اشتها.

بیماری های شبیه به PMS

بیماری ها و شرایط مختلفی هستند که با علائم PMS شباهت دارند و می‌توانند تشخیص PMS را با مشــکل مواجه کنند. افســردگی، احتباس آب دوره ای به دلایل ناشناخته، خستگی مزمن، کم کاری تیروئید و سندرم روده تحریک پذیر از جمله این بیماری ها هستند.

تشخیص PMS از دیگر بیماری ها

بهترین راه برای تشــخیص PMS از بیماری های دیگر دوره ای بودن این علائم و بهبود فوری این علائم بلافاصله بعد از وقوع خونریزی قاعدگی است.

درمان های PMS

گســتردگی و تعدد علائم PMS باعث شده اســت که درمان این سندرم مشکل و گاهی حتی غیرممکن باشــد. اما بهرحال راهکارهــای دارویی و غیردارویی که تحمل علائم PMS را برای خانم ها آسان تر می کند عبارتند از:

روش های غیردارویی:

» ورزش
» حمایت و پشتیبانی عاطفی از طرف خانواده و دوستان
» خودداری از مصرف نمک در دوران قبل از قاعدگی
» کم کردن مقدار کافئین مصرفی
» ترک سیگار
» کم کردن مصرف شکر

روش های دارویی:

داروها و مکمل های غذایی متعددی وجود دارند که اســتفاده از آنها به کم کردن عوارض ناشی از PMS کمک می‌کنند:

» داروهای ادرار آور: این داروها با افزایش مقدار ادرار ترشــح شده توسط کلیه ها به کم کردن تورم ناشی از احتباس آب در بدن کمک می کنند، برای مثال داروی اسپیرونولاکتون در بســیاری از ترکیبات دارویی غیرنسخه ای که برای کم کردن علائم PMS در خارج از کشــور تولید می شوند وجود دارد و به کاهش تورم پاها، دســت ها و صورت کمک می کند. اگرچه مصرف این دارو برای کاهش تورم، فقط در بعضی از بیماران موثر است.

» داروهای ضددرد: استفاده از داروهای ضددرد، هم در کاهش دردهای عضلانی قاعدگی و هم در کم کردن درد ناشــی از عوارض PMS موثر اســت. موثرترین دســته دارویی ضددرد برای درمان PMS داروهای ضددرد غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن، ناپروکسن و مفنامیک اسید هستند.

» قرص های ضدبــارداری خوراکی: داروهــای ضدبارداری بــه دلیل حذف تخمک گذاری و تغییر کلی دوره قاعدگی می‌توانند علائم PMS را بهبود بدهند و داروهای ضدبارداری خوراکی جدیدتر در مقایسه با داروهای قدیمی تر مانند LD و HD اثرگذاری بهتری در کاهش این علائم دارند.

» داروهای ضدافسردگی و آرامبخش: داروهای ضدافسردگی با افزایش ترشح واسطه های شیمیایی مغز که ترشح آنها توسط هورمون های جنسی سرکوب شده اســت، به بهبود علائم روحی ناشــی از PMS کمک می کنند و به شکل موثری خو و عواطف می شــوند.
فلوکستین و پاروکستین از جمله این باعث تثبیت خلق و داروها هستند. استفاده از داروهای آرامبخشی مثل آلپرازولام و کلردیازپوکساید هم برای کم کردن تنش های عصبی و تغییرات خلقی ناشی از PMS موئثرند.

» کلسیم و ویتامین D: تحقیقات نشان داده اســت که سطح کلسیم و ویتامین D در زنان مبتلا به PMS کمتر از حد معمول اســت و به دلیل اثر این دو ماده بر اســتروژن های ترشح شده در بدن، مصرف مکمل های حاوی آنها به کاهش علائم PMS کمک می کند.

» ویتامین B6: مصرف ویتامین B6 به دلیل نقشی که در فرایندهای حیاتی بدن و کاهش افسردگی ناشی از بالا بودن سطح هورمون ها دارد، برای کم کردن علائم PMS موثر است.

» منیزیم: تحقیقات نشــان داده اســت که مقدار منیزیم در بــدن زنانی که دچار PMS می شوند کمتر از سایر زنان است و استفاده از مکمل های حاوی کلسیم به کاهش علائم PMS کمک می کند.

» اسیدهای چرب: استفادع از اسید های چرب بلند زنجیره مثل Prime Rose Oil یا روغن پریم رز هم در بهبود علائم PMS موثر است.

ورزش می‌تواند علائم PMS را کاهش دهد؟

گذشــته از نقش غیرقابل انــکار ورزش در افزایش ســلامت عمومی و کم کردن فشارهای عصبی، ترشــح بعضی مواد مانند اندروفین ها در بدن در اثر ورزش هم خو می شود. اندروفین ها باعث بیشتر شــدن احساس سرخوشــی و بهبود خلق و واسطه های شیمیایی اعصاب هســتند که در کم کردن درد، افزایش یادگیری و بهبود حافظه نقش دارنــد. ورزش های ایروبیک هم به علت تاثیری که در افزایش مصرف اکسیژن در بدن دارند باعث کمتر شدن علائم PMS می‌شود.

تشخیص PMS چگونه است؟

از آنجا که هیچ تست آزمایشگاهی مشخص و ویژه ای برای تشخیص قطعی PMS وجود ندارد، داشــتن یک تقویم قاعدگی شخصی بهترین راه تشــخیص این ســندرم اســت. ثبت علائم و تغییرات رفتاری و جســمی در طول دوره های قاعدگی طی چند ماه متوالی به تشــخیص این سندرم کمک می کند. اگر تغییرات به شکل واضحی بعد از تخمک گذاری – یعنی در اواسط دوره قاعدگی- شروع شده و تا آغاز خونریزی قاعدگی طول بکشند، تشخیص PMS آسانتر خواهد بود.

سندرم پیش از قاعدگی - دانشنامه پزشکی